4. Hukuk Dairesi

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi
İLK DERECE
MAHKEMESİ : ... Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi


Taraflar arasındaki tahkim davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı, Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nce verilen başvurunun kısmen kabulüne dair karara davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine İtiraz Hakem Heyeti'nce verilen 31/10/2017 gün 2017/İHK-4311 sayılı kararı ile itirazın reddine dair karara karşı davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile başvurunun reddine dair verilen 23.12.2019 günlü ... Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi kararının Yargıtay'ca incelenmesi davacılar vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

-KARAR -

Davacılar vekili Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusunda, 09/07/2016 tarihinde davacılar murisi...idaresindeki davalıya trafik sigortalı motosikletin karıştığı tek taraflı trafik kazası neticesinde...'nın vefat ettiğini davacıların murisin desteğinden yoksun kaldığını beyanla, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, eş ... için 30.000,00 TL, diğer davacı kardeşler için 5.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı talebinde bulunmuş, davacı ... yönünden talebini 271.969,80 TL'ye artırmıştır.
Davalı vekili, davacının desteğinin kusuruna isabet eden destek tazminatının 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren genel şartlar gereğince teminat dışı kaldığını beyanla, davanın reddini savunmuştur.
Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nce tüm dosya kapsamına göre; davacılardan ... bakımından 256.969,80 TL üzerinden başvurunun kabulüne, diğer başvuranlar ... ve ...'nin taleplerinin reddine karar verilmiş; davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine İtiraz Hakem Heyeti'nce; itirazın reddine, uyuşmazlık hakem heyeti kararının aynen infazına karar verilmiş; karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi'nce; 6100 sayılı
../...
Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b/2 maddesi hükmü uyarınca davalı ... vekilinin istinaf kanun yoluna başvuru talebinin esastan kabulüne, itiraz hakem heyeti kararının kaldırılmasına, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b/2 maddesi hükmü uyarınca düzelterek yeniden esas hakkında kararla; ... tarafından yapılan başvurunun reddine, ...ve ... tarafından yapılan başvurunun ayrı ayrı reddine karar verilmiş; Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1-Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulu'nun 19.06.2020 tarih, 2019/4-2019/1 sayılı kararı ile 5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30. maddesi ile kurulan sigorta tahkim komisyonu itiraz hakem heyetinin bölge adliye mahkemelerinin faaliyete başladığı 20.07.2016 tarihinden sonra itiraz üzerine verilen kararlarının temyiz kanun yoluna tabi olduğu kararlaştırıldığından, ... Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi'nin 23/12/2019 tarih 2019/443 - 2019/775 sayılı kararı kaldırılmak suretiyle, davalı vekilinin İtiraz Hakem Heyeti kararına yönelik temyiz isteminin incelenmesi gerekmiştir.
2-Dava, trafik kazası sonucu oluşan ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.
Davacı ...'nin eşi olan desteğinin, davalıya zorunlu mali sorumluluk sigortalı aracın sürücüsü iken gerçekleşen tek taraflı kazada öldüğü dosya kapsamından anlaşılmaktadır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.”; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.” şeklinde ifade edilmiştir.
Karayolları Trafik Kanununda zorunlu trafik sigortasına ilişkin olarak, sorumluluğun kapsamı yanında, bu kapsam dışında kalan haller de 92. maddede açıkça ve tahdidi olarak düzenlenmiştir. Kaza tarihinde yürürlükte olan 2918 sayılı KTK.’nun 92/b maddesinde “İşletenin; eşinin, usul ve füruunun, kendisine evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararlar nedeniyle ileri sürebilecekleri taleplerinin, 92/g maddesinde Hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat taleplerinin, 92/h maddesinde ilgililerin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat taleplerinin zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamı dışında olduğuna” şeklinde düzenlenmiştir.
Bu hükümle kanun koyucu; tehlike sorumlusu zorunlu mali sorumluluk sigortacısının sorumluluğu kapsamından sadece, tehlike sorumlusu olan işletenin eşinin, usul ve füruunun, kendisine evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararları çıkarmıştır.
Türk Ticaret Kanunu’nun 1425. maddesine göre sigorta poliçesi genel ve varsa özel şartları içerir. Yeni Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe girmiş olup bu tarihten sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanacaktır.
Karayolları Trafik Kanununun 93. maddesi gereği, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları teminat tutarları ile tarife ve talimatları Hazine Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakanlıkça tespit edilir ve Resmi Gazetede yayımlanır. Böylece Hazine Müsteşarlığı Kanundan aldığı yetki ile zorunlu sigorta genel şartlarını belirler. Sigortacılık Kanunu'nun; "Sigorta Sözleşmeleri" başlıklı 11. maddesinin birinci cümlesinde; "Sigorta sözleşmelerinin ana muhtevası, Müsteşarlıkça onaylanan ve sigorta şirketlerince aynı şekilde uygulanacak olan genel şartlara uygun olarak düzenlenir." ifadesi mevcut olup bu doğrultuda, yapılacak sözleşmeler (poliçeler) genel şartlara uygun olmak zorundadır.
Somut olayda davacı eş ... , desteğin sevk ve idaresindeki aracın tek taraflı olarak yapmış olduğu trafik kazası neticesinde vefat etmesi sonucu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısından destekten yoksun kalma tazminatı talebinde bulunmuştur.
Desteğin sürücüsü olduğu aracın davalı ... nezdinde düzenlenen trafik sigortası poliçesinin teminat başlangıç ve bitiş tarihleri 29/07/2015 ile 29/07/2016 tarihleri olup, davalı ... şirketinin sorumluluğunun kapsamı ise 01.06.2015 tarihinde, yani poliçenin teminat başlangıç tarihi olan 29/07/2015 tarihinden önce yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları’na göre belirlenecektir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları A.3. maddesine ve A.5. maddesinin (ç) bendine göre ancak üçüncü kişinin ölümü dolayısıyla oluşan destek zararları, destekten yoksun kalma (ölüm) teminatı kapsamındadır. Bunun sonucu olarak, sigortacının destek zararlarından sorumlu olması için, motorlu aracın işletilmesi sırasında ölen kişinin mutlaka üçüncü bir kişi olması gerekir. Eldeki davada ise, murisin (desteğin) üçüncü kişi olarak kabulü mümkün değildir.
Yine Genel Şartların A.6. maddesi (d) bendine göre, destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmakla beraber, destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı taleplerinin teminat kapsamı dışında tutulması nedeniyle, %100 kusuru ile kendi ölümüne neden olan sürücü murisin tam kusuruna isabet eden destek tazminatı sigorta teminatı kapsamında bulunmamaktadır. Davacı ...'nin, davalı ... şirketinden destek tazminatı talep etme hakkı bulunmadığı gözetilmeden, zararın teminat kapsamında olduğu kabulüne dayanan itiraz hakem heyeti kararının bozulması gerekmiştir.
SONUÇ : Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, ... Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi'nin 23/12/2019 tarih 2019/443 - 2019/775 sayılı ilamının KALDIRILMASINA; (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile 31/10/2017 gün 2017/İHK-4311 sayılı itiraz hakem heyeti kararının BOZULMASINA; dosyanın, hakem dosyasının saklanması kararını veren ... Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacılara ve davalıya geri verilmesine, 27/05/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.