6. Hukuk Dairesi

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/531 E., 2025/482 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2013/896 E., 2021/188 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ... ile ... Tesisat Sanayi ve Ticaret A.Ş. arasında genel kredi sözleşmeleri akdedilmiş olup diğer davalının kredi sözleşmelerini müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla imzaladığı, kredi sözleşmelerine istinaden davalı ... Tesisat Sanayi ve Ticaret A.Ş. lehine teminat mektupları düzenlenerek teslim edildiği, davalılar hakkında İstanbul Anadolu 15. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2013/484 Esas sayılı dosyası ile iflas erteleme davası açıldığı, mahkemece teminat mektuplarının tedbir kararının dışında tutulduğu ve teminat mektuplarının tazmin edilmelerinin muhtemel hale geldiği, borçların ödenmesinde temerrüde düşülmesi üzerine davalılara ihtarname gönderildiği ancak borcun ödenmediği, belirtilen nedenlerle teminat mektup bedelleri depo edilmediğinden bedellerinin bankada faiz getirmeyen bir hesapta depo edilmesine, teminat mektupları bedellerinin tazmin edilmesi halinde ise tazmin edilen bedelin tazmin tarihinden itibaren, işleyecek temerrüt faizi, faizin gider vergisi ve masrafları ile birlikte tahsil edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalılar tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile iflas tarihinden sonra tahsil edilen ve iade edilen teminat mektupları nedeniyle davacı bankanın iflas tarihi itibariyle doğmuş 677.603,07 TL nakti alacağının müflisin iflas masasına kayıt ve kabulüne karar vermek gerektiği, davaya konu teminat mektuplarından 92.000,00 TL tutarlı teminat mektubunun süresiz olarak tanzim edildiği, halen iade edilmediği ve riskin devam ettiği gözetilerek bu tutarın taliki şarta bağlı olarak iflas masasına kayıt ve kabulüne karar vermek gerektiği, davalı ... Yapı Taahhüt İnşaat ve Ticaret A.Ş'nin sözleşmeyi müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla imzaladığı, davaya konu sözleşmede kefillere ilişkin olarak, teminat mektubu bedellerinin depo edilmesinden sorumlu olduklarına ilişkin, açık bir hükme yer verilmemiş olduğundan dava konusu teminat bedellerinin depo edilmesinden davalı kefilin sorumluluğunun bulunmadığı, açıklanan nedenlerle davalı ... Yapı Taahhüt İnşaat ve Ticaret A.Ş. yönünden açılan davanın reddine, davalı müflis ... Tesisat Sanayi ve Ticaret A.Ş. yönünden davanın kısmen kabulü ile davacının 92.000,00 TL gayrinakit alacağının taliki şarta bağlı olarak ve 677.603,07 TL alacağının müflis ... Tesisat Sanayi ve Ticaret A.Ş'nin iflas masasına kayıt ve kabulüne aşan istemin reddine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde, davalı ... Yapı Taahhüt İnşaat ve Ticaret A.Ş. yönünden davanın reddi gerekçesinin ve kararının hatalı olduğunu, kredi genel sözleşmesi’nin 38/3. maddesinde açıkça düzenlendiği üzere, teminat mektubunun iadesi veya bedelinin bankanın faizsiz hesabına depo edilmesinin banka tarafından talep edilebilir bir yükümlülük olduğunu, aynı şekilde, söz konusu sözleşmeye ilişkin kefalet şerhi’nin 12. maddesinde kefiller, “kefaletin niteliğine aykırı olmayan tüm hükümleri kabul ve taahhüt eder” ifadesiyle, kredi sözleşmesinin 38/3. maddesi de dahil olmak üzere tüm hükümlerle bağlı olduklarını açıkça kabul ettiklerini, bu nedenle kefilin sorumluluğunun sözleşmesel ve açık olduğunu, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin emsal ilamında kredi sözleşmesinde kefillerin sorumluluğunun geniş şekilde kabul etdildiği durumlarda, kefilin teminat mektubu bedelinin depo edilmesinden de müteselsilen sorumlu olduğunun kabul edildiğini, kefalet müessesi ve sözleşme hükümlerinin daraltarak uygulandığını, kefaletin yalnızca doğrudan ödeme yükümlülüğünü değil, sözleşmeden doğan diğer taahhütlerin de üstlenilmesini içerdiğini beyan etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, genel kredi sözleşmesine dayanan alacağın iflas masasına kayıt ve kabulü istemine ilişkindir.
Davacı ..... Tesisat Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile yaptığı genel kredi sözleşmesi çerçevesinde teminat mektupları düzenlemiştir. ... A.Ş'nin iflas erteleme talebi üzerine, davacı banka ihtarname ile teminat mektup bedellerinin depo edilmesini talep etmiş ve İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde depo istemli bu davayı açmıştır. Davalı şirketlerin 31.01.2014 tarihinde iflaslarına karar verilmesi üzerine dava kanun gereği kayıt kabul davasına dönüşmüştür.
Her iki müflis şirketin iflas idareleri davacının kayıt kabul isteminin reddine karar vermiştir. Mahkeme aldığı son bilirkişi raporuna göre davacı bankanın 677.603,07 TL nakdi alacağı, 92.000,00 TL tahsil ve iade edilmemiş teminat mektubu alacağının bulunduğunu tespit etmiştir.
Mahkeme 677.603,07 TL alacağın kayıt ve kabulüne 92.000,00 TL henüz tahsil edilmemiş teminat mektubu alacağının ise şarta bağlı alacak olarak asıl borçlu şirketin iflas masasına kayıt ve kabulüne, sözleşmenin kefili olan şirket açısından sözleşmede açık hüküm bulunmadığından kayıt kabul isteminin reddine karar vermiştir.
Davacı bankanın istinaf istemi üzerine istinaf mahkemesi, istinaf isteminin esastan reddine karar vermiş, davacı bu kez temyiz yoluna başvurmuştur.
Davacı banka ile davalı şirketler arasındaki genel kredi sözleşmesi ticari nitelikte bir sözleşmedir. Dolayısıyla TTK 7/1. maddesine göre müteselsil kefalet sözkonusudur. TBK'nın 586. maddesinde ise iflas halinde doğrudan kefile başvurulabileceği öngörülmüştür. Yürürlükten kaldırılan iflas erteleme halinde erteleme isteyen şirket, aslında kendisinin iflas halinde olduğunu kabul ederek iflastan kurtulabilmek için mahkemeden mali durumunun yeniden yapılandırılmasını istemektedir. Bu durumda davacı, sözleşmenin müflis asıl borçlusunun ve müteselsil kefil durumunda bulunan ... Yapı Taahhüt İnşaat ve Ticaret A.Ş'nin iflas masasına tüm alacaklarının kaydını talep edebilir. Mahkemenin bilirkişi marifetiyle tespit ettiği alacak ve şarta bağlı alacakların, tahsilde tekerrür olmamak şartıyla asıl borçlu ve kefilin iflas masalarına ayrı ayrı kayıt ve kabulüne karar verilmesi gerekirken, şirketlerin iflas durumları gözardı edilerek, yazılı gerekçeyle kefil açısından kayıt kabul isteminin reddine karar verilmesi doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgilisine iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,02.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.