1. Hukuk Dairesi

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2024/201 E., 2025/13 K.

Mahkeme kararı davacılar ..., ..., ..., ..., ..., ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinden ..., ... (...), ...'ın muris ...'ın mirasçıları olduğunu, Erzurum ili, ... ilçesi, ... köyü, Köyiçi mevkii ... ada 12 parsel sayılı taşınmazın kadastro işlemleri yapılırken "Kilise ve Arsası" olarak ... adına kayıt edildiğini, Kilise arazisi adında bir arazinin dava konusu taşınmazların olduğu bölgede bulunmadığını, tapu kaydında da dava konusu taşınmazların müvekkileri tarafından kullanıldığının belirtildiğini, 3402 sayılı Kanun'un 18. maddesi ve yönetmeliğin 4 ve 4/V maddelerine göre ... adına kayıt yapılabilecek taşınmazların niteliklerinin belirtildiğini, dava konusu taşınmazların müvekkillerine ait olduğunu, 20 yıldan çok daha fazla süredir taşınmazları kullandıklarını ileri sürerek tapu kaydının iptali ile müvekkilleri adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Hazine, davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 07.03.2016 tarih ve 2014/326 Esas ve 2016/27 Karar sayılı kararı ile; davanın kabulü ile Erzurum ili, ... ilçesi, ... Mahallesi ... ada 12 parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişisi ...'ın 10.11.2015 tarihli rapor ve krokisinde (B) harfi ile gösterilen 35,93 m² olarak belirtilen yerin davalı ... adına olan tapu kaydının iptali ile davacı ... (T.C No: ...) adına tapuya kayıt ve tesciline; (C) harfi ile gösterilen 42,47 m² olarak belirtilen yerin davalı ... adına olan tapu kaydının iptali ile ... mirasçıları ..., ... adına tapuya kayıt ve tesciline; (D) harfi ile gösterilen 29,74 m² olarak belirtilen yerin davalı ... adına olan tapu kaydının iptali davacı ... ve ... mirasçıları ..., ..., ..., ..., ..., ... adına tapuya kayıt ve tesciline; (E) harfi ile gösterilen 42,61 m² olarak belirtilen yerin davalı ... adına olan tapu kaydının iptali ile davacı ... ve ... mirasçıları ..., ..., ... mirasçıları ..., ..., ... adına tapuya kayıt ve tesciline; ... ada 8 parsel sayılı taşınmazın 82,69 m² olarak belirtilen yerinin davalı ... adına olan tapu kaydının iptali ile ... mirasçıları ..., ..., ... adına tapuya kayıt ve tesciline,... ada 11 parsel sayılı taşınmazın 123,23 m² olarak belirtilen yerinin davalı ... adına olan tapu kaydının iptali ... ile ... mirasçıları ..., ..., ..., ..., ... ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Birinci Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili ve katılma yoluyla davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 17.09.2019 tarih ve 2016/10615 Esas, 2019/5279 Karar sayılı kararıyla; Mahkemece, çekişmeli taşınmaz bölümleri üzerinde davacılar yararına ayrı ayrı kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla mülk edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulamanın hüküm vermeye yeterli bulunmadığı, çekişmeli taşınmazlar tapu kaydı nedeniyle Hazine adına tespit ve tescil edilmiş olup, taşınmazlara komşu 101 ada 9, 10; ... ada 7, 13 ve 14 parsel sayılı taşınmazların da tapu kaydı nedeniyle Hazine adına tespit ve tescil edildiklerinin dosya arasındaki bilgi ve belgelerden anlaşıldığı, ne varki mahkemece, çekişmeli taşınmazlar ile komşu taşınmazların tapu kayıtlarının tesisinden itibaren tedavülleri ile birlikte dosya arasına getirtilmediği ve tespite esas tapu kayıtları ile komşu tapu kayıtlarının hudutlarının mahalli bilirkişi ve tanıklardan sorularak, çekişmeli taşınmazların tapu kaydı kapsamında kalıp kalmadıklarının belirlenmediği ayrıca davacılar, dava dilekçesi ile kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayandıkları ve keşifte alınan beyanlar ile taşınmazların davacılara murislerinden intikalen geldiği belirlendiği halde, davacıların aktif dava ehliyetinin bulunup bulunmadığı hususunda araştırma ve inceleme yapılmadığı, bu şekilde eksik inceleme ile hüküm kurulamayacağı, gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Bozmaya uyan Mahkemenin 24.02.2022 tarihli ve 2020/2 Esas ve 2022/42 Karar sayılı kararıyla; taşınmazların tapu kaydı kapsamında kaldığı, davacıların eklemeli zilyetlikle uzun yıllardır zilyet etikleri gerekçesiyle davanın kısmen kabul kısmen reddi ile; dava konusu Erzurum ili, ... ilçesi, ... Mahallesi ... ada 8 parsel sayılı fen bilirkişisinin 28.01.2022 tarihli raporunda "82,69 m²" olarak belirtilen taşınmazın davalı ... adına olan tapu kaydının iptali ile müteveffa ...'ın mirasçıları davacılar ..., ... ve ... adına miras payları oranında tapuya kayıt ve tesciline,

-... ada 11 parsel sayılı fen bilirkişisinin 28.01.2022 tarihli raporunda "123,23 m²" olarak belirtilen taşınmazın davalı ... adına olan tapu kaydının davacıların miras payı olan 2/3 oranında iptali ile davacı ... adına miras payı olan 1/3 oranında; davacı müteveffa ... adına miras payı olan 1/3 oranında tapuya kayıt ve tesciline,


-... ada 12 parsel sayılı fen bilirkişisinin 28.01.2022 tarihli raporunda (B) harfi ile gösterilen "48,24 m²"lik taşınmazın davalı ... adına olan tapu kaydının iptali ile davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline,

-... ada 12 parsel sayılı fen bilirkişisinin 28.01.2022 tarihli raporunda (C) harfi ile gösterilen "35,94 m²"lik taşınmazın davalı ... adına olan tapu kaydının iptali ile müteveffa ... mirasçıları davacılar ... ve ... adına miras payları oranında tapuya kayıt ve tesciline,

-... ada 12 parsel sayılı fen bilirkişisinin 28.01.2022 tarihli raporunda (D) harfi (29,74 m²) ve (E) harfi (42,61 m²) ile gösterilen taşınmazlara yönelik açılan davaların reddine karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı
1. Mahkeme kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin, 19.02.2024 tarihli ve 2022/4440 Esas, 2024/1297 Karar sayılı kararıyla; kadastro sonucu; Erzurum ili, ... ilçesi, ... Mahallesi ... ada 12 parsel sayılı taşınmazın 2.638,83 metrekare, kilise ve arsası vasfıyla 08.11.1962 tarih 6 sıra nolu tapu kaydı kapsamında kaldığı belitilerek Hazine adına tespit ve tescil edildiği, (Beyanlar hanesinde 1. ve 2. Derece korunması gereken kültür varlığıdır şerhi mevcut), kadastro sonucu, Erzurum ili, ... ilçesi, ... köyü çalışma alanında bulunan ... ada 8 ve 11 parsel sayılı 82,69 ve 123,23 metrekare yüz ölçümündeki taşınmazların tapu kaydına istinaden Hazine adına tespit ve tescil edildiği; ... ada 12 parsel sayılı 2.638,83 metrekare yüz ölçümündeki taşınmazın beyanlar hanesine tutanağa ek krokide (A) harfi ile gösterilen binanın köy halkı tarafından kullanıldığı, (B) harfi ile gösterilen binanın ...'a, (C) harfi ile gösterilen binanın ...'a, (D) harfi ile gösterilen ahırın ... 'a, (E) harfi ile gösterilen ahırın ..., ... ve ...'a ait olduğu şerhi yazılarak tapu kaydı nedeniyle Hazine adına tespit ve tescil edildiği, davacıların, çekişmeli taşınmazlar hakkında irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tapu iptali ile tescil istemiyle dava açtığı, Mahkemece, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği için aranan şartların bulunduğu gerekçesiyle kabule karar verilmişse de varılan sonucun dosya kapsamına uygun düşmediği, Mahkemece, çekişmeli taşınmazlara revizyon gören 08.11.1962 tarih 6, 7 ve 14 sıra nolu tapu kayıtlarındaki hudutların taşınmazları kapsadığı ve mahalli bilirkişi ve tanıkların beyanlarına göre eski tapu kaydındaki sınırların taşınmazın şimdiki sınırları ile uyuştuğu, sınırlarında bir değişikliğin bulunmadığının kabul edildiği, diğer taraftan davacıların, çekişmeli taşınmazlar üzerinde zilyetliğinin bulunmadığının da dosya kapsamından anlaşıldığı, hal böyle olunca; Mahkemece, davanın reddine karar verilmesi gerekirken, dosya kapsamına uygun düşmeyen gerekçeyle kabulüne karar verilmesinin isabetsiz olduğu gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; Daire bozma kararına uyularak davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Nedenleri
Davacılar ..., ..., ..., ..., ..., ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkillerinin taşınmazlar üzerinde zilyetliklerinin bulunmadığını gösteren delilin ne olduğu konusunda gerekçeli kararda hiçbir tartışma yapılmadığını, dosya kapsamındaki delillerin müvekkillerinin zilyetliklerini ispatlar nitelikte olduğunu, kadastro bilirkişilerinden başlayarak mahalli bilirkişiler ve tanıklar dahil olmak üzere zilyetlik şartının sağlandığını gösteren birçok delilin dosya kapsamında olduğunu, bilirkişi raporlarına konu olan hava fotoğraflarının da tapu kayıtlarından çok önce müvekkillerinin zilyetliklerini devam ettirdiğini gösterdiğini ileri sürerek kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı HMK'nın geçici 3/2. maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'un uygulanacağı davalar yönünden HUMK'un 428. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Kadastro sonucu; Erzurum ili, ... ilçesi, ... Mahallesi ... ada 12 parsel sayılı taşınmazın 2.638,83 metrekare, kilise ve arsası vasfıyla 08.11.1962 tapu 6 sıra nolu tapu kaydı kapsamında kaldığı belitilerek Hazine adına tespit ve tescil edildiği, (Beyanlar hanesinde 1. ve 2. Derece korunması gereken kültür varlığıdır şerhi mevcut), kadastro sonucu; Erzurum ili, ... ilçesi, ... köyü çalışma alanında bulunan ... ada 8 ve 11 parsel sayılı 82,69 ve 123,23 metrekare yüz ölçümündeki taşınmazlar, tapu kaydına istinaden Hazine adına tespit ve tescil edildiği; ... ada 12 parsel sayılı 2.638,83 metrekare yüz ölçümündeki taşınmazın beyanlar hanesine tutanağa ek krokide (A) harfi ile gösterilen binanın köy halkı tarafından kullanıldığı, (B) harfi ile gösterilen binanın ...'a, (C) harfi ile gösterilen binanın ...'a, (D) harfi ile gösterilen ahırın ... 'a, (E) harfi ile gösterilen ahırın ..., ... ve ...'a ait olduğu şerhi yazılarak tapu kaydı nedeniyle Hazine adına tespit ve tescil edildiği, davacıların, çekişmeli taşınmazlar hakkında irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tapu iptali ve tescil istemiyle dava açtığı anlaşılmıştır.

Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde, hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacılar vekili tarafından temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Davacılar ..., ..., ..., ..., ..., ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Alınması gereken harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın Tortum Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,

1086 sayılı HUMK'un 440/III-1. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere,

03.07.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.