4. Hukuk Dairesi

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2023/572 D. İş, 2023/570 K.
SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ
SAYISI : KIT-2023/1767

DAVALILAR : 1-HDI Sigorta A.Ş. vekili Avukat...
2-Anadolu Anonim Türk Sigorta A.Ş. vekili Avukat ...
DAVA TARİHİ : 03.03.2017
HÜKÜM/KARAR : Başvurunun Kısmen Kabulü
SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ
SAYISI : K-2017/29061

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun reddine karar verilmiştir.

Karara davacı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; başvurunun kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacıya ait davalı ... nezdinde kasko sigorta poliçesi ile sigortalı araç ile davalı ...Ş. nezdinde Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesi ile sigortalı aracın 24.12.2016 tarihinde karıştıkları kaza sonrasında davacının aracının hasarlandığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 2.550,00'şer TL tazminatın kaza tarihinden itibaren avans faizi ile davalı ... şirketlerinden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; kazanın meydana gelmesinde davacının kusurlu olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacının hasarın meydana gelişine ilişkin doğru beyanda bulunma yükümlülüğünü kasten ihlal ettiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI
Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının hasarın meydana gelişine ilişkin doğru beyanda bulunma yükümlülüğünü kasten ihlal ettiği, bu durumda ispat külfetinin yer değiştirdiği, zararın gerek trafik ve gerekse kasko sigortası kapsamında bulunan bir hal sonucu meydana geldiği yönündeki ispat külfetinin davacının üzerinde bulunduğu, ancak, davacının bu yükü yerine getiremediği gerekçesiyle başvuru sahibinin talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ
A. İtiraz Yoluna Başvuranlar
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç
İtiraz Hakem Heyetinin 25.07.2017 tarih ve 2017/İHK-3149 sayılı karar ile davacı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. İtiraz Hakem Heyetinin 25.07.2017 tarih ve 2017/İHK-3149 sayılı kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 19.10.2022 tarihli ve 2022/1070 Esas, 2022/12563 Karar sayılı ilamıyla; " 1-)Davacı vekilinin davalı ...Ş. yönünden temyiz itirazlarının incelenmesinde;


İtiraz Hakem Heyeti tarafından, davacının doğru beyanda bulunma yükümlülüğünü kasten ihlal ettiği, bu durumda ispat külfetinin yer değiştirdiği, zararın gerek trafik ve gerekse kasko sigortası kapsamında bulunan bir hal sonucu meydana geldiği yönündeki ispat külfetinin davacının üzerinde bulunduğu, ancak, davacının bu yükü yerine getiremediği gerekçesiyle itirazının reddine karar verilmişse de ulaşılan sonuç dosya kapsamına uygun düşmemektedir.

Şöyle ki; Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin, zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir sorumluluk sigortası türüdür. Bu sebepledir ki, sigorta şirketinin sorumluluğu, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limitiyle sınırlıdır. Zira, kanunun emredici hükmü gereği yaptırılan zorunlu trafik sigortalarında sigortacı, işletene düşen hukuki sorumluluğu teminat altına aldığına göre, ancak işletenin sorumlu olduğu oranda zarardan sorumlu olacaktır. İşletene hukuken yükletilemeyen zarardan, onun sorumluluğunu teminat altına alan sigortacının sorumlu tutulması da mümkün değildir. KTK'nun 86/1. maddesi gereği ise, işletenin eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusursuzluğu oranında sorumluluğunun kalkacağı açıktır.

Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından, davaya konu trafik kazasına karışan, davalı Hdi Sigorta A.Ş. nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı karşı araç sürücüsü ile davacının maliki olduğu araç sürücüsünün kusur oranlarının belirlenmesi konusunda herhangi bir araştırma yapılıp rapor alınmadan, davanın reddine karar verildiği görülmektedir.

Bu durumda Hakem Heyetince; kazada, davalı Hdi Sigorta A.Ş.’nin ancak sigortalı araç sürücüsünün kusuru bulunması halinde ve sürücünün kusur oranıyla sınırlı olarak 3. kişilerin zararlarından sorumlu tutulabileceği göz önünde bulundurularak; konusunda uzman bilirkişiden kusur raporu alınması ve kusurlu bulunması durumunda davalının zarardan sorumluluğunun belirlenmesi gerekirken; eksik inceleme ve hatalı gerekçeyle, yazılı olduğu biçimde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

2-Davacı vekilinin ... yönünden temyiz itirazlarının incelenmesinde; 6102 sayılı TTK'nın 1409/1. maddesi uyarınca, sigortacı geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi aynı maddenin 2. fıkrası hükmüne göre, kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir. Olayın sigortalının ihbar ettiği şekilde değil de sigortacının iddia ettiği şekilde gerçekleşmesi halinde ise, bu oluş şeklinin Kasko Sigortası Genel Şartları'nın A.5. maddesinde sayılan teminat dışında kalan hallerden olması gerekmektedir. İlkeler anlatılan şekilde olmakla birlikte sigortalı, Kasko Sigortası Genel Şartları'nın A.5. maddesi ve TTK 1446/2 maddesi uyarınca rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar mükellefiyetini kasten yerine getirmez veya iyiniyet kurallarına açıkça aykırı şekilde sigorta teminatı dışında kalan bir hususu sanki bu oluşan riziko teminat içindeymiş gibi ihbar ederse ispat yer değiştirip oluşan rizikonun teminat içinde kaldığını ispat yükü sigortalıya geçer.

Somut olaya bakıldığında; olaya ilişkin kaza tespit tutanağı düzenlendiği, sürücülerin alkol ölçümlerinin yapıldığı ve Ankara Batı 10. Asliye Ceza Mahkemesi 2017/162 sayılı dosyada davacıya ait kaskolu araç sürücüsü Mehmet Şahbaz’ın taksirle yaralama suçundan yapılan yargılama neticesinde ceza aldığı görülmektedir. Davacının hasar ihbarını sürücü değişikliği konusunda şüpheli kılan bir durumun olmadığı (davalının tek yanlı aldığı ve varsayıma dayalı sonuç bildiren araştırma raporu dışında, bunun aksini gösteren bir delilin de olmadığı) açıktır.

Bu itibarla; doğru ihbar yükümlülüğünü ihlal niteliği taşıyan bir davranışı olmayan davacının hasarın teminat kapsamında olduğunu ispat yükü altında olduğuna ilişkin kabul yerinde değildir.

Açıklanan hukuki ve maddi vakıalar karşında; ispat yükünün yer değiştirmesi şartlarının gerçekleşmediği; davaya konu hasarın teminat dışı olduğunu ispat yükü altında olan davalı sigortacının bu ispatı sağlayacak somut delil ortaya koyamadığı ve zararın teminat kapsamında olduğu dikkate alınarak karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ve eksik incelemeyle karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir." gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamı sonrası aldırılan aktüer hesap raporu doğrultusunda, 2.002,19 TL davalı ...Ş.'den, taleple bağlı kalınarak 2.550,00 TL tazminatın davalı ... Şirketinden tahsiline karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; kusura yönelik tespiti kabul etmediklerini, kazanın meydana gelmesinde davacının kusurunun bulunmadığını, talep artırım için kendilerine süre verilmediğini, hasar bedelinin hatalı hesaplandığını, faiz başlangıç tarihine itiraz ettiklerini, vekalet ücretinin hatalı hesaplandığını belirterek kararın bozulması gerektiğini belirtmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık; davalı ... şirketleri tarafından ZMSS ve Kasko Sigorta Poliçesi ile teminat altına alınan araçların çarpışması sonucu davacıya ait araçta meydana gelen hasar bedeli talebine ilişkindir.


2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 177 inci maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 85, 89, 91 inci maddesi, Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.


3. Değerlendirme
1.Somut uyuşmazlıkta, bozma ilamı sonrası Sigorta Tahkim Komisyonu tarafından davacının aracında meydana gelen hasarın tespiti için aktüer hesap raporu alınmış, raporda tespit edilen miktar davacının dava dilekçesinde talep ettiği miktardan yüksek çıkmıştır. Davacı, dava açarken fazlaya dair haklarını saklı tutarak talepte bulunmuştur. 6100 sayılı HMK'nın 177 nci maddesinde ıslahın tahkikatın sona ermesine kadar yapılabileceğinin düzenlendiği, hal böyle olunca davacı vekiline davasını ıslah etmek için süre verilmeden karar verilmesinin hatalı olduğu anlaşılmakla kararın bu nedenle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

2.Bozma ilamının kapsam ve şekline göre davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

VI. KARAR
1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeple ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

28.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.